Efekt placebo - jak to widzi nauka cz. 1

Wojciech Kozla Wojciech Kozla 11.02.2019

Doceń nas:
Efekt placebo - jak to widzi nauka cz. 1

W dzisiejszych czasach ludzie szukają alternatywnych rozwiązań w medycynie ponieważ nie ufają koncernom farmaceutycznym. Korzystają z niepewnych i nie przetestowanych rozwiązań, które mają zdziałać cuda pomimo tego, że kompletnie nie powinny. Jednakże, pomimo tego ludzie mogą uznać, że czują się lepiej i magiczna pigułka pomogła. Często jest to właśnie efekt placebo, o którym chcę się rozpisać w tym, i kolejnym tekście. Zapraszam.


Efekt placebo - co takiego?


Słowo placebo pochodzi z języka łacińskiego i znaczy “będę się podobał”. W tym momencie oczywiście głównie jest powiązane z jakimkolwiek leczeniem, które nie ma żadnych właściwości aktywnych. Placebo nie musi być z tego powodu tabletką, może być na przykład jakimś zabiegiem co nie daje żadnego efektu. Efekt placebo jest pozytywnym efektem na zdrowiu człowieka po przyjęciu placebo. Jest uruchamiany przez wiarę osoby w korzyść danego leczenia i przez wiarę w lepsze samopoczucie. Placebo jest również często używane w badaniach klinicznych do uzyskania wiarygodnego efektu. Istnieje także “nieczyste placebo” (impure placebo), są to leki, które posiadają w sobie efekt farmakologiczny, ale nie działają na określone schorzenie przy którym lek ten jest podawany.  


Jak działa placebo


Pomimo tego, że łatwo jest wytłumaczyć działanie placebo to dokładne mechanizmy psychologiczne nie są nam wciąż w 100% znane. Istnieją na to określone teorie, które zawierają w sobie takie rzeczy jak:

  • “samoograniczająca się” choroba - schorzenie jak przeziębienie jest typem choroby, która jest “samoograniczająca”. Oznacza to, że po jakimś czasie takie schorzenia znikną same po jakimś czasie. W takim przypadku przyjmowanie placebo może dać wrażenie, że człowiek został wyleczony dzięki nim, co oczywiście mija się tutaj z prawdą

  • remisja - objawy niektórych zaburzeń jak stwardnienie rozsiane czy toczeń mogą w jednym momencie się pojawić, a w drugim zniknąć. Wystąpienie remisji (brak objawów chorobowych) podczas przyjmowania placebo może dać wrażenie, jakoby dany lek pomagał

  • zmiana nastawienia - istnieje szansa, że przyjęcie placebo pomoże danej osobie zmotywować się do lepszego dbania o siebie i starania się o swoje zdrowie. W tym przypadku ćwiczenia i dieta mogą być tym, co pomogło danej osobie

  • zmieniona percepcja - często bywa tak, że osoba przyjmująca placebo może zmienić swoje nastawienie do danego schorzenia, na przykład może wmówić sobie, że intensywny ból jest tak ostatecznie tylko niewygodnym mrowieniem

  • mniejszy niepokój - korzystanie z placebo może uspokoić nasz autonomiczny układ nerwowy i zmniejszyć poziom hormonów stresu jak adrenalina. Wynika to z tego, że po skorzystaniu z rozwiązania z placebo możemy wymusić na sobie odczucie tego, że będzie z nami lepiej

  • substancje chemiczne wydzielane w mózgu - istnieje szansa na wydzielenie endorfin, które są dla nas niczym naturalne leki przeciwbólowe


Czynniki wpływające na efekt placebo

Niektóre z czynników, które obejmują efekt placebo, to:

  • charakterystyka placebo - dla przykładu, jeśli tabletka wygląda jak autentyczne lekarstwo, to osoba przyjmująca może uwierzyć w jej działanie. Badania wskazują na to, że większe tabletki sugerują większą dawkę niż mniejsze tabletki (!), do tego przyjmowanie dwóch tabletek sugeruje większy efekt niż przyjęcie jednej

  • postawa danej osoby - jeśli ktoś oczekuje pozytywnych efektów leczenia to placebo ma większą szansę zadziałania, jednakże placebo wciąż może zadziałać, nawet jeśli ktoś jest sceptyczny co do działania leczenia

  • relacja pacjent/lekarz - jeśli dana osoba ma zaufanie do swojego lekarza to istnieje większa szansa, że uwierzą w działanie placebo


W następnej części przedstawią efekt placebo w przypadku badań klinicznych, czym jest “nocebo” i wiele więcej. Do następnego!

Literatura:

https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/placebo-effect

https://nccih.nih.gov/health/placebo


Komentarze

Zgłoś naruszenie