Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe - krótki przewodnik – część 5- jak obrywa wątroba i jak jej pomóc?

Paweł Szewczyk 13.03.2019

Doceń nas:
Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe  - krótki przewodnik – część 5- jak obrywa wątroba i jak jej pomóc?

Popularnie zwany paracetamolem acetomifen stosowany jest szeroko i ma całkiem niezłą prasę, jednak nadmierne sięganie pop cudowne tabletki może kończyć się nieciekawie. Podobnie rzecz ma się z saszetkami, syropami i czopkami – sprawcą zamieszania nie jest tabletka, a składnik aktywny!


Metabolizm – rola zapracowanej wątroby

Acetenomifen w ponad 90% biotransformowany jest w wątrobie, przez co najpoważniejsze komplikacje jego nadmiernego stosowania może odczuć właśnie ten narząd. Dawki przekraczające 10g/d działają silnie hepatotoksycznie (istnieją jednak odnotowane przypadki uszkodzenia wątroby przy znacznie niższych dawkach). W momencie wysycenia szlaków metabolicznych (i wyczerpania rezerw glutationowych) okres półtrwania wydłuża się z 1,5-3 do nawet 12 godzin. Pełnowymiarowa niewydolność wątroby może mieć miejsce już po 72-96h od zatrucia.

Badania przeprowadzone na osobach starszych w Poznaniu udokumentowały spory problem, który może dotyczyć wielu z nas. Spośród 90 osób prawie ½ (48%) modyfikowała dawki leków przeciwbólowych na własną rękę (pomyślcie czy nigdy tego nie robiliście), a 33% sama ustalała dawki (patrz poprzedni nawias)! Pocieszający może być fakt, że większość z „samodzielnych” korzystała z informacji zawartej w ulotce. Jednocześnie ponad 32% badanych stosowała jednocześnie więcej niż jeden lek z grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Co prawda czasem wprowadza się protokół naprzemiennego stosowania ibuprofenu i paracetamolu celem zbicia gorączki, na rynku dostępne są także preparaty łączące oba te związki, jednak nie powinno to być działanie samowolne i z pewnością nie powinno być działaniem pierwszego wyboru. Problem działań niepożądanych jak widać – narastał ze względu na modyfikacje dawek i łączenie środków.


Samobójstwo z użyciem paracetamolu?

Pierwszy przypadek próby samobójczej z użyciem paracetamolu, a w efekcie martwicy hepatocytów opisano w Anglii w 1966 rok. Od tamtego czasu liczba takich zdarzeń wciąż wzrasta. W Polsce ponad 90% przypadków zatrucia paracetamolem to skutek prób samobójczych Po rozpoczęciu poszukiwań związku który wspomógłby minimalizację uszkodzeń trawiono na N-acetylocysteinę, czyli popularny NAC o którym poniżej.


NAC na pomoc!

N-acetylocysteina to substancja która w organizmie ulega przemianie do cysteiny. Ta z kolei jest istotnym prekursorem powstawania endogennego glutationu – jednego z najsilniejszych przeciwutleniaczy. To właśnie on wymagany jest do neutralizacji toksycznego metabolitu acetominofenu. Podanie NAC zapewnia utrzymanie wyższych poziomów glutationu w wątrobie i płucach, zwiększając możliwości metabolizmu paracetamolu, pozwala także na wzrost stężeń innych enzymów przeciwutleniających. Najlepsze rezultaty uzyskuje się po podaniu NAC 10-16h od przyjęcia acetominofenu i najczęściej podaję się go przez okrągłą dobę, jednak wykazuje się skuteczność nawet przy podaniu 24h po. Doustnie stosuje się dawkę początkową 140mg/kg m.c., a następnie 70mg/kg m.c. co 4h

Co ciekawe NAC stosuje się także w leczeniu zatruć muchomorem sromotnikowym, ale o tym innym razem…


Literatura:

http://www.wple.net/plek/numery_2012/numer-10-2012/773-776.pdf


Komentarze

Zgłoś naruszenie